Hafriyat sefer sayısı ve maliyeti nasıl hesaplanır?
Sefer sayısı hacim ÷ kamyon hacmidir; ama asıl maliyet, hangi kazının hangi döküme gittiğinde saklıdır.
Hafriyat işinde maliyetin büyük kısmı taşımadan gelir: sefer sayısı, gidilen yol, yakıt ve döküm sahasının ücreti. Bu yazıda bu kalemleri tek tek hesaplıyoruz. Sonra birden çok kazı ve döküm sahası olduğunda neden ayrıca planlama gerektiğini anlatıyoruz.
1. Sefer sayısı
sefer sayısı = taşınacak hacim ÷ kamyon hacmi, yukarı yuvarlanır
Örnek: 18.000 m³ hafriyat ve 18 m³ kamyon için 18.000 ÷ 18 = 1.000 sefer. 12.000 m³ için 12.000 ÷ 18 = 666,7 → 667 sefer, çünkü son kamyon tam dolmasa da bir sefer yapar.
Kazıdan çıkan toprak gevşeyip hacim kazanır. Kamyon kapasitesine göre hesap yaparken taşınacak gevşek hacmi kullanmak daha gerçekçi sonuç verir.
2. Toplam kilometre
Her sefer bir gidiş ve bir dönüştür:
toplam km = sefer sayısı × (kazı ile döküm arası mesafe × 2)
667 sefer ve tek yön 10 km için: 667 × 20 = 13.340 km.
3. Yakıt
yakıt (litre) = toplam km × (100 km'de tüketim ÷ 100) yakıt maliyeti = yakıt (litre) × motorin fiyatı
100 km'de 35 litre yakan bir kamyonla 13.340 km için 13.340 × 0,35 = 4.669 litre yakıt. Maliyeti, güncel motorin fiyatıyla çarparak bulursunuz.
4. Döküm ücreti
Döküm sahaları genellikle m³ başına ücret alır:
döküm ücreti = döküme giden hacim × m³ başına ücret
5. Süre
Süre, kamyon sayısına, günlük çalışma saatine ve bir seferin ne kadar sürdüğüne bağlıdır. Kamyon sayısını artırmak süreyi kısaltır ama aynı işi daha çok araçla yapmak demektir.
Asıl soru: hangi kazı hangi döküme?
Tek kazı ve tek döküm varsa hesap basittir. Gerçek işlerde ise çoğu zaman birden çok kazı sahası ve farklı ücretli, farklı kapasiteli döküm sahaları vardır. Burada sık yapılan hata, her sahanın hafriyatını en yakın döküme göndermektir. En yakın döküm pahalıysa veya kapasitesi yetmiyorsa bu karar maliyeti artırır.
Doğru dağıtım için şunlar birlikte düşünülmelidir:
- her döküm sahasının kalan kapasitesi aşılmamalı
- önce taşınabilecek hacim en büyük olmalı
- sonra toplam maliyet, yani yakıt + döküm ücreti, en düşük olmalı
Bu, klasik bir ulaştırma problemidir ve elle çözmek zordur.
Dönüş yükü: geri dolgu fırsatı
Bazı sahalar hafriyat çıkarırken bir yandan da geri dolgu malzemesine ihtiyaç duyar. Dökümden boş dönen kamyon, yoldaki bir malzeme ocağından dolgu malzemesi alıp şantiyeye dolu dönebilir. Bu, hem ayrı bir dolgu seferini hem de boş dönüşü ortadan kaldırır.
YapıSosyal'ın hafriyat planlayıcısı
YapıSosyal'daki Hafriyat ve tonaj planlayıcı yukarıdaki hesabı birden çok saha için birlikte yapar:
- Haritaya kazı sahası, döküm sahası ve malzeme ocağı ekleyin. Kazının hafriyat hacmini ve varsa dolgu ihtiyacını, dökümün kalan kapasitesini ve m³ ücretini, ocağın stokunu girin.
- Kamyon hacmini, kamyon sayısını, günlük çalışma süresini, yakıt tüketimini ve motorin fiyatını girin.
- Planlayıcı hafriyatı döküm kapasitelerini aşmadan, önce taşınan hacmi en büyük, sonra toplam maliyeti en düşük yapacak şekilde dağıtır.
- Toplam seferi, kilometreyi, yakıtı, yakıt ve döküm maliyetini ve tüm filoyla tahmini süreyi gösterir.
- Kapasiteye bakmadan en yakın döküme göndermeye göre ne kadar tasarruf edildiğini ve geri dolgu için dönüş yükü önerilerini listeler.
Planın özetini WhatsApp veya e-posta ile ekibinizle paylaşabilirsiniz.
Diğer rehberler
